Niềng răng trẻ em: mấy tuổi bắt đầu, giai đoạn nào, giá

Trẻ nên được khám chỉnh nha lần đầu vào khoảng 7 tuổi, nhưng phần lớn trẻ ở tuổi này chưa cần gắn niềng. Bác sĩ chỉ đề nghị chỉnh nha sớm (giai đoạn 1, thường khoảng 7–10 tuổi) khi trẻ lệch do xương hàm, hẹp hàm, cắn ngược hoặc có thói quen xấu. Niềng toàn diện (giai đoạn 2) thường bắt đầu khoảng 11–14 tuổi, khi răng vĩnh viễn đã mọc gần đủ.

Tại MedDental, gói lên kế hoạch chỉnh nha toàn diện gồm chụp ảnh, phim và lấy dấu có giá 2 triệu đồng, còn niềng mắc cài có giá từ 20 triệu đồng cho 1 hàm.

Tóm tắt nhanh

• Mốc khám chỉnh nha lần đầu cho trẻ là khoảng 7 tuổi, kể cả khi răng trông chưa lệch.

• Chỉnh nha giai đoạn 1 xử lý vấn đề xương hàm và thói quen; giai đoạn 2 sắp thẳng toàn bộ răng vĩnh viễn.

• Thời điểm can thiệp phụ thuộc vào nguyên nhân lệch do răng hay do xương, không chỉ phụ thuộc vào số tuổi.

• MedDental niêm yết gói Invisalign First Phase I cho trẻ 55 triệu đồng/2 hàm và mắc cài từ 20 đến 60 triệu đồng.

Trẻ mấy tuổi thì niềng răng?

Trẻ mấy tuổi niềng răng phụ thuộc vào mục tiêu của từng giai đoạn chỉnh nha, nên bác sĩ chia thành ba mốc: khám sàng lọc, chỉnh nha sớm và niềng toàn diện. Hiệp hội Chỉnh nha Hoa Kỳ (AAO) khuyến nghị trẻ khám chỉnh nha lần đầu không muộn hơn 7 tuổi. Ở tuổi này, răng cửa và răng hàm lớn vĩnh viễn đầu tiên đã mọc, nên bác sĩ đánh giá được khớp cắn và hướng phát triển của xương hàm.

Mốc tuổi trong bảng chỉ là khoảng thường gặp, vì mỗi trẻ thay răng sớm hay muộn khác nhau. Trẻ thay răng chậm có thể bắt đầu giai đoạn 2 muộn hơn bạn cùng lớp mà vẫn đúng thời điểm. Nếu bạn muốn so sánh với tuổi teen và người lớn, bài nên niềng răng ở độ tuổi nào trình bày đủ ba nhóm tuổi.

Vì sao một số trẻ cần chỉnh nha sớm ở giai đoạn 1?

Chỉnh nha sớm ở giai đoạn 1 tận dụng lúc xương hàm của trẻ còn tăng trưởng để sửa những sai lệch mà mắc cài ở tuổi lớn hơn khó sửa. Trước tuổi dậy thì, đường khớp giữa hai nửa xương hàm trên chưa liền chắc, nên khí cụ nong hàm có thể làm rộng cả xương chứ không chỉ nghiêng răng. Xương hàm dưới cũng đang lớn, nên khí cụ chức năng có thể hướng dẫn hàm dưới phát triển ra trước ở trẻ hô do lùi hàm dưới.

Thời điểm can thiệp phụ thuộc vào nguyên nhân lệch do răng hay do xương. Lệch do răng, như răng khấp khểnh nhẹ, thường chờ trẻ thay hết răng sữa rồi niềng một lần. Lệch do xương thường cần can thiệp sớm hơn, theo các mốc tham khảo dưới đây.

Chỉnh nha giai đoạn 1 không thay thế giai đoạn 2. Nhiều trẻ vẫn cần niềng toàn diện sau đó, nhưng ca niềng thường đơn giản hơn vì xương hàm đã cân đối và cung hàm đã đủ chỗ. Với cắn ngược, can thiệp sớm còn giúp xương hàm trên không bị răng cửa dưới chặn lại trong lúc phát triển.

Dấu hiệu nào cho thấy trẻ cần đi khám chỉnh nha?

Trẻ cần đi khám chỉnh nha sớm hơn mốc 7 tuổi khi phụ huynh thấy một trong các dấu hiệu về khớp cắn, thay răng hoặc thói quen dưới đây. Những dấu hiệu này thường liên quan đến xương hàm, nên bác sĩ cần đánh giá trước khi trẻ thay hết răng.

• Răng cửa hàm dưới nằm trùm ra ngoài răng cửa hàm trên khi trẻ cắn lại.

• Răng cửa trên chìa ra trước nhiều, môi trẻ khó khép kín khi nghỉ.

• Răng cửa hai hàm không chạm nhau khi cắn, nên trẻ khó cắn đứt thức ăn.

• Răng sữa của trẻ rụng quá sớm hoặc quá muộn so với các bạn cùng tuổi.

• Răng sữa của trẻ mọc sát nhau, chen chúc và không có khe thưa.

• Trẻ có thói quen mút tay, đẩy lưỡi, cắn môi hoặc thở miệng kéo dài sau 5–6 tuổi.

• Hàm dưới của trẻ lệch sang một bên khi cắn, hoặc trẻ nhai lệch một bên.

Một số hình ảnh khiến phụ huynh lo lại là diễn biến bình thường của răng. Khe thưa giữa hai răng cửa trên, kèm hai răng xòe ra hình chữ V ở trẻ 7–9 tuổi, thường tự khép lại khi răng cửa bên và răng nanh vĩnh viễn mọc. Bác sĩ chỉnh nha gọi đây là giai đoạn "vịt con xấu xí", và chỉ đánh giá lại khe thưa nếu khe này còn sau khi răng nanh đã mọc.

Răng sữa thưa cũng là dấu hiệu thuận lợi, vì răng vĩnh viễn to hơn răng sữa và cần thêm chỗ khi thay. Ngược lại, răng sữa đã chen chúc thường báo trước răng vĩnh viễn sẽ thiếu chỗ. Bạn có thể đối chiếu thứ tự và thời điểm thay răng trong bài trẻ thay răng sữa vào thời điểm nào.

Trẻ đeo khí cụ gì theo từng độ tuổi?

Khí cụ chỉnh nha cho trẻ thay đổi theo giai đoạn: giai đoạn 1 dùng khí cụ tác động lên xương hàm và thói quen, giai đoạn 2 dùng mắc cài hoặc khay để di chuyển từng răng. Bác sĩ chọn khí cụ theo nguyên nhân lệch, mức hợp tác của trẻ và số răng vĩnh viễn đã mọc.

• Khí cụ nong hàm: khí cụ nong hàm có ốc nong ở giữa, phụ huynh hoặc bác sĩ vặn ốc theo lịch để mở rộng hàm trên. Bác sĩ dùng khí cụ này cho trẻ hàm trên hẹp, cắn chéo hoặc thiếu chỗ cho răng vĩnh viễn.

• Khí cụ chức năng: khí cụ chức năng giữ hàm dưới ở vị trí ra trước hơn, nhằm hướng dẫn xương hàm dưới phát triển ở trẻ hô do lùi hàm dưới.

• Khí cụ kéo hàm trên (facemask): facemask đeo ngoài mặt, chủ yếu vào ban đêm, để kéo xương hàm trên ra trước ở trẻ móm do hàm trên kém phát triển.

• Khí cụ chặn thói quen: khí cụ có thanh chắn giúp trẻ bỏ mút tay hoặc đẩy lưỡi, vì các thói quen này làm hở khớp cắn răng cửa.

• Khay giai đoạn đầu: khay trong suốt dành cho trẻ đang có cả răng sữa và răng vĩnh viễn, có thể nong cung hàm và sắp răng cửa trong giai đoạn 1.

• Mắc cài hoặc khay trong suốt: bác sĩ dùng mắc cài kim loại, mắc cài sứ hoặc khay trong suốt ở giai đoạn 2, khi trẻ đã thay gần hết răng sữa.

Khí cụ tháo lắp chỉ có tác dụng khi trẻ đeo đủ số giờ bác sĩ dặn, nên phụ huynh cần nhắc và kiểm tra con mỗi ngày. Bạn có thể đọc thêm tác dụng của nong hàm lên khuôn mặt trong bài nong hàm có làm thay đổi khuôn mặt không.

Bảng giá chỉnh nha của MedDental hiện có chỉnh nha bằng hàm tháo lắp, chỉnh nha cục bộ một cung, mắc cài kim loại, mắc cài sứ và gói Invisalign First Phase I. Bác sĩ chỉ chọn khí cụ cho trẻ sau khi đọc phim và phân tích khớp cắn.

Bác sĩ cần dữ liệu gì trước khi chỉ định niềng cho trẻ?

Bác sĩ chỉ quyết định trẻ cần theo dõi, chỉnh nha sớm hay chờ niềng toàn diện sau khi có đủ phim, ảnh và mẫu hàm. Dù đưa con khám ở đâu, phụ huynh nên kiểm tra buổi khám có đủ năm dữ liệu sau:

1. Phim Panorama: phim Panorama cho thấy toàn bộ răng sữa, răng vĩnh viễn chưa mọc, răng ngầm và răng thiếu mầm.

2. Phim sọ nghiêng (Cephalometric): phim Cephalometric đo tương quan xương hàm trên, xương hàm dưới với nền sọ, giúp phân biệt lệch do răng với lệch do xương.

3. Ảnh mặt và ảnh trong miệng: bộ ảnh giúp bác sĩ theo dõi khuôn mặt, môi và khớp cắn của trẻ qua từng lần tái khám.

4. Mẫu hàm hoặc dữ liệu scan: mẫu hàm giúp bác sĩ đo chỗ còn thiếu cho răng vĩnh viễn và độ rộng cung hàm.

5. Kế hoạch rõ ràng: bác sĩ nói rõ trẻ cần theo dõi, can thiệp ngay hay chờ, kèm thời gian và chi phí dự kiến của từng giai đoạn.

Năm dữ liệu trên cũng là các hạng mục MedDental niêm yết cho buổi đánh giá chỉnh nha, cụ thể như sau.

Niềng răng trẻ em mất bao lâu và có đau không?

Niềng răng trẻ em ở giai đoạn 1 thường kéo dài khoảng 6–18 tháng, còn niềng toàn diện ở giai đoạn 2 thường kéo dài khoảng 1,5–3 năm. Giữa hai giai đoạn, trẻ có thể nghỉ đeo khí cụ và tái khám định kỳ trong lúc chờ thay răng. Thời gian thực tế phụ thuộc vào mức lệch, việc có nhổ răng hay không và việc trẻ đeo khí cụ đủ giờ.

Niềng răng ở trẻ thường gây ê và đau nhẹ trong vài ngày đầu sau khi gắn khí cụ hoặc sau mỗi lần điều chỉnh lực. Trẻ thường thích nghi nhanh hơn người lớn, vì mô quanh răng của trẻ đáp ứng với lực nhẹ tốt hơn. Mắc cài có thể cọ vào má trong những tuần đầu, và bác sĩ hướng dẫn trẻ dùng sáp nha khoa để giảm cọ xát.

Nếu trẻ đau kéo dài quá một tuần, khí cụ gãy hoặc mắc cài bong, phụ huynh nên liên hệ để bác sĩ kiểm tra sớm. Khí cụ hỏng mà để lâu có thể làm chậm tiến độ của cả kế hoạch.

Niềng răng trẻ em giá bao nhiêu?

Giá niềng răng trẻ em tại MedDental phụ thuộc vào giai đoạn và khí cụ. Gói Invisalign First Phase I cho giai đoạn 1 có giá 55 triệu đồng/2 hàm, còn mắc cài cho giai đoạn 2 có giá từ 20 triệu đồng/1 hàm đến 60 triệu đồng/2 hàm. Bảng dưới đây liệt kê các hạng mục phụ huynh thường gặp khi niềng răng cho trẻ.

Mỗi dòng trong bảng giá là một hạng mục riêng, nên phụ huynh không nên tự cộng toàn bộ các dòng để ước tính chi phí. Trẻ cần cả hai giai đoạn sẽ có hai khoản chi phí riêng, nên bạn nên hỏi bác sĩ chi phí dự kiến của từng giai đoạn ngay từ buổi lập kế hoạch. Chi phí khí cụ tháo lắp và chỉnh nha cục bộ sẽ do bác sĩ báo cụ thể sau khi khám.

Giá từng hạng mục được niêm yết trong bảng giá niềng răng, chỉnh nha và Invisalign tại MedDental.

Phụ huynh cần theo dõi gì trong thời gian trẻ niềng răng?

Kết quả niềng răng trẻ em phụ thuộc nhiều vào thói quen hằng ngày của trẻ, nên phụ huynh giữ vai trò nhắc và kiểm tra trong suốt quá trình. Bạn nên theo dõi năm việc sau:

• Phụ huynh kiểm tra trẻ chải răng sau mỗi bữa ăn, vì mảng bám quanh mắc cài gây đốm trắng mất khoáng và sâu răng.

• Phụ huynh ghi lại số giờ trẻ đeo khí cụ tháo lắp hoặc khay mỗi ngày, theo đúng số giờ bác sĩ dặn.

• Phụ huynh hạn chế đồ cứng, dai và dính, vì các món này dễ làm bong mắc cài hoặc gãy khí cụ.

• Phụ huynh đưa trẻ tái khám đúng hẹn để bác sĩ điều chỉnh lực và theo dõi răng đang thay.

• Phụ huynh nhắc trẻ đeo hàm duy trì sau khi tháo niềng, vì răng có xu hướng dịch chuyển về vị trí cũ.

Câu hỏi thường gặp

Niềng răng có ảnh hưởng đến chiều cao của trẻ không?

Niềng răng không ảnh hưởng đến chiều cao của trẻ. Khí cụ chỉnh nha chỉ tác động lên răng và xương hàm, không tác động lên sụn tăng trưởng của xương dài. Trẻ vẫn ăn đủ chất trong lúc niềng nếu phụ huynh chọn món mềm và cắt nhỏ.

Trẻ niềng răng có phải nhổ răng không?

Trẻ niềng răng không phải lúc nào cũng phải nhổ răng. Bác sĩ thường ưu tiên kế hoạch không nhổ răng trước, nhất là khi trẻ còn tăng trưởng và cung hàm còn nong được. Trẻ thiếu chỗ nặng hoặc hô nhiều vẫn có thể cần nhổ răng, và bác sĩ quyết định sau khi đọc phim.

Niềng răng 2 lần có ảnh hưởng gì không?

Niềng răng 2 lần, tức chỉnh nha giai đoạn 1 rồi niềng toàn diện giai đoạn 2, là lộ trình bình thường của nhiều trẻ. Hai giai đoạn có mục tiêu khác nhau, nên lần niềng thứ hai không làm hại răng khi bác sĩ kiểm soát lực. Bác sĩ vẫn theo dõi chân răng trên phim trong suốt quá trình.

Niềng răng có làm trẻ nói ngọng không?

Khí cụ có phần nằm ở vòm miệng có thể làm trẻ phát âm hơi khác trong 1–2 tuần đầu. Lưỡi của trẻ thường thích nghi với khí cụ sau thời gian này. Nếu trẻ đang học phát âm hoặc học ngoại ngữ, phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ để chọn khí cụ phù hợp.

Trẻ 12 tuổi đã thay hết răng có cần chỉnh nha giai đoạn 1 không?

Trẻ 12 tuổi đã thay gần hết răng sữa thường bắt đầu thẳng giai đoạn 2 bằng mắc cài hoặc khay trong suốt. Trẻ hô do lùi hàm dưới vẫn có thể cần khí cụ chức năng trước, nếu trẻ còn đang tăng trưởng.

Bắt đầu từ buổi khám chỉnh nha đầu tiên của trẻ

Mọi quyết định về tuổi niềng và khí cụ cho trẻ đều bắt đầu từ phim và khớp cắn của chính trẻ. Tại MedDental, gói lên kế hoạch chỉnh nha toàn diện gồm chụp ảnh, phim và lấy dấu giúp bạn biết con cần theo dõi, chỉnh nha sớm hay chờ niềng toàn diện.

Bác sĩ Cao Thị Lộc phụ trách chuyên môn chỉnh nha của toàn hệ thống MedDental.

Bạn có thể xem thêm dịch vụ niềng răng hoặc liên hệ qua số điện thoại/Zalo 0985 018 688 để đặt lịch khám cho con. MedDental sẽ liên hệ lại để sắp xếp cơ sở và thời gian phù hợp, trong hệ thống 9 cơ sở tại Hà Nội và Quảng Ninh làm việc tất cả các ngày trong tuần.

Nguồn tham khảo: American Association of Orthodontists (AAO), khuyến nghị khám chỉnh nha lần đầu ở trẻ 7 tuổi. Độ tuổi, khí cụ và chi phí cụ thể cần được bác sĩ xác định sau khi thăm khám.