Cười hở lợi: do đâu, khi nào niềng răng, khi nào phẫu thuật

Cười hở lợi là tình trạng lợi hàm trên lộ từ khoảng 3 mm trở lên khi bạn cười tươi. Nguyên nhân có thể nằm ở lợi trùm thân răng, răng cửa hô hoặc cắn sâu, môi trên nâng cao hay xương hàm trên dài, nên mỗi nguyên nhân cần cách xử lý riêng. Tại MedDental, phẫu thuật tạo hình lợi có giá 800.000 đồng/răng và phẫu thuật tạo hình xương ổ răng có giá 1.500.000 đồng/răng.

Tóm tắt nhanh

• Nụ cười lộ 1–2 mm lợi thường vẫn hài hòa; cười hở lợi bắt đầu từ khoảng 3 mm và không phải bệnh lý.

• Lợi trùm thân răng thường xử lý bằng tạo hình lợi; răng hô hoặc cắn sâu thường cần niềng răng; xương hàm trên dài cần phẫu thuật hàm.

• Nhiều trường hợp cần kết hợp: niềng răng trước để đưa răng về đúng vị trí, tạo hình lợi sau để chỉnh đường viền lợi.

• Tại MedDental, gói lên kế hoạch chỉnh nha toàn diện (chụp ảnh, phim, lấy dấu, lên kế hoạch) có giá 2.000.000 đồng.

Cười hở lợi là gì, lộ bao nhiêu mm thì cần xử lý?

Cười hở lợi là khi phần lợi phía trên răng cửa hàm trên lộ từ khoảng 3 mm trở lên lúc bạn cười tươi. Với nụ cười hài hòa, môi trên thường dừng ở cổ răng hoặc để lộ khoảng 1–2 mm lợi. Mức độ cười hở lợi thường được đo bằng số milimét lợi lộ, hoặc so với chiều dài thân răng cửa.

Cười hở lợi không gây hại cho răng hay lợi, nên điều trị chủ yếu vì thẩm mỹ và sự tự tin khi cười. Mức độ lợi lộ chỉ cho biết mức ảnh hưởng thẩm mỹ, chưa cho biết nguyên nhân. Hai người cùng lộ 5 mm lợi có thể cần hai kế hoạch khác nhau.

Vị trí lợi lộ cũng giúp bác sĩ khoanh vùng nguyên nhân. Nếu cười hở lợi chỉ ở vùng răng cửa, nguyên nhân thường liên quan đến răng cửa trồi hoặc cắn sâu. Nếu lợi lộ đều từ răng cửa đến răng hàm, nguyên nhân thường nằm ở xương hàm trên hoặc môi trên.

Mức độ cười hở lợi cũng có xu hướng giảm dần theo tuổi, do môi trên chùng xuống theo thời gian.

Cười hở lợi do những nguyên nhân nào?

Cười hở lợi thường xuất phát từ một hoặc vài trong bốn nhóm nguyên nhân: lợi, răng, môi và xương hàm. Mỗi nhóm có dấu hiệu riêng mà bác sĩ kiểm tra khi khám.

Nguyên nhân do lợi: Khi răng mọc, lợi thường rút dần về cổ răng. Ở một số người, lợi dừng lại quá sớm và trùm lên một phần thân răng, gọi là mọc răng thụ động chậm.

Thân răng cửa lúc đó trông ngắn, tỉ lệ chiều rộng trên chiều dài vượt quá mức thường gặp khoảng 75–80%. Lợi phì đại do viêm lợi kéo dài hoặc do một số loại thuốc cũng làm lợi phủ dày lên thân răng. Bạn có thể đọc thêm về cấu tạo và chức năng của lợi.

Nguyên nhân do răng: Răng cửa hàm trên mọc chìa ra trước hoặc trồi xuống quá mức sẽ kéo cả lợi xuống theo. Răng cửa hô thường đi kèm răng hô và cắn sâu, khi răng cửa trên phủ quá nhiều lên răng cửa dưới. Bác sĩ đánh giá nguyên nhân do răng qua khớp cắn và mức trồi của răng cửa.

Nguyên nhân do môi: Môi trên ngắn bẩm sinh hoặc cơ nâng môi hoạt động mạnh làm môi trên nâng cao khi cười. Môi trên thường nâng khoảng 6–8 mm khi cười tươi, và mức nâng cao hơn đáng kể có thể làm lộ nhiều lợi dù răng và lợi bình thường.

Nguyên nhân do xương: Xương hàm trên phát triển quá mức theo chiều dọc làm toàn bộ cung răng nằm thấp. Lợi khi đó lộ đều từ răng cửa đến răng hàm, kể cả lúc môi nghỉ.

Nguyên nhân do xương cần phim để xác định, và cách xử lý cũng phức tạp nhất.

Cách khắc phục cười hở lợi theo từng nguyên nhân

Cách khắc phục cười hở lợi đi theo nguyên nhân, không theo mức milimét lợi lộ. Bảng dưới tóm tắt các phương pháp chính và giới hạn của từng phương pháp khắc phục cười hở lợi.

Khi cười hở lợi có từ hai nguyên nhân trở lên, bác sĩ thường xử lý theo thứ tự. Niềng răng đi trước để đưa răng cửa về đúng vị trí.

Tạo hình lợi và tạo hình xương ổ răng làm sau, khi vị trí răng đã ổn định. Nếu làm tạo hình lợi trước, đường viền lợi có thể lệch lại khi răng di chuyển trong quá trình chỉnh nha.

Tại MedDental, phẫu thuật tạo hình lợi có giá 800.000 đồng/răng, phẫu thuật tạo hình xương ổ răng có giá 1.500.000 đồng/răng, và gói lên kế hoạch chỉnh nha toàn diện có giá 2.000.000 đồng.

Chi phí phẫu thuật nha chu tính theo số răng, nên tổng chi phí phụ thuộc vào số răng bác sĩ chỉ định. Bảng giá MedDental ghi rõ phương pháp và phạm vi điều trị do bác sĩ xác định sau khi kiểm tra lợi và mô quanh răng. Trước khi làm, bạn nên xác nhận tên dịch vụ, số răng và tổng chi phí dự kiến.

Cười hở lợi có nên niềng răng không?

Cười hở lợi nên niềng răng khi nguyên nhân nằm ở vị trí răng, như răng cửa hô, cắn sâu hoặc răng cửa trồi xuống. Khi răng cửa được đưa lên và lùi về đúng vị trí, lợi đi theo răng nên phần lợi lộ khi cười giảm theo. Niềng răng còn cải thiện khớp cắn, điều mà tạo hình lợi đơn thuần không làm được.

Với răng cửa trồi nhiều, bác sĩ chỉnh nha có thể dùng minivis để đánh lún răng cửa. Minivis là vít nhỏ cắm tạm vào xương hàm, làm điểm neo để khí cụ kéo răng cửa lên cao. Khi kết thúc chỉnh nha, bác sĩ tháo minivis ra.

Niềng răng ít tác dụng khi cười hở lợi chỉ do lợi trùm thân răng hoặc môi nâng cao. Trường hợp xương hàm trên dài nhiều cũng khó cải thiện rõ nếu chỉ niềng răng. Sau niềng răng, một số người vẫn cần tạo hình lợi để chỉnh lại đường viền lợi cho đều.

Ở trẻ em và tuổi dậy thì, bác sĩ có thể theo dõi sự phát triển của xương hàm và răng trước khi quyết định. Lợi ở trẻ còn rút dần về cổ răng theo tuổi, nên cười hở lợi nhẹ ở tuổi này có thể giảm mà không cần can thiệp.

Tại MedDental, chỉnh nha do BS. Cao Thị Lộc, Giám đốc chuyên môn phụ trách Chỉnh nha toàn hệ thống, phụ trách. Kế hoạch niềng răng bắt đầu bằng gói lên kế hoạch chỉnh nha gồm chụp ảnh, chụp phim và lấy dấu.

Bạn có thể xem thêm các phương pháp niềng răng và cách chọn khí cụ.

Cười hở lợi có phẫu thuật được không?

Cười hở lợi có thể phẫu thuật, nhưng loại phẫu thuật phụ thuộc vào nguyên nhân. Có ba nhóm chính: phẫu thuật nha chu trên lợi và xương ổ răng, phẫu thuật môi, và phẫu thuật hàm.

Tạo hình lợi và tạo hình xương ổ răng: Tạo hình lợi, thường gọi là cắt lợi thẩm mỹ, là tiểu phẫu cắt bớt phần lợi trùm thân răng và tạo lại đường viền lợi. Phẫu thuật này phù hợp khi thân răng thật dưới lợi đủ dài.

Nếu xương ổ răng nằm quá sát bờ lợi, bác sĩ cần tạo hình xương ổ răng để giữ khoảng 3 mm từ bờ lợi đến xương. Thiếu bước này, lợi thường mọc lại về vị trí cũ sau vài tháng. Kết hợp hai thủ thuật trên để lộ thêm thân răng còn được gọi là kéo dài thân răng.

Giới hạn của tạo hình lợi: Bác sĩ không thể cắt lợi tùy ý, vì chân răng cần đủ xương ổ răng bao quanh để răng chắc. Tỉ lệ giữa phần thân răng và phần chân răng trong xương là một giới hạn quan trọng. Với thân răng ngắn do mòn hoặc vỡ, bác sĩ có thể kết hợp thêm răng sứ hoặc veneer sau khi lợi lành.

Phẫu thuật môi: Phẫu thuật môi hạn chế mức nâng của môi trên khi cười. Kết quả phẫu thuật môi khác nhau giữa từng người, và môi có thể nâng cao trở lại sau một thời gian.

Phẫu thuật hàm: Với xương hàm trên dài, bác sĩ phẫu thuật cắt và nâng khối xương hàm trên lên cao. Phẫu thuật hàm thực hiện dưới gây mê tại bệnh viện, thường kết hợp niềng răng trước và sau phẫu thuật.

Tại MedDental, phẫu thuật do ThS.BS Trần Đức Anh, Giám đốc chuyên môn phụ trách Phẫu thuật toàn hệ thống, phụ trách. Bạn có thể xem thêm các hạng mục phẫu thuật nha chu, trong đó có tạo hình lợi và tạo hình xương ổ răng.

Bác sĩ đánh giá gì trước khi chọn cách xử lý cười hở lợi?

Mỗi phương pháp ở trên chỉ phù hợp khi đúng nguyên nhân, nên trước khi chọn cách xử lý cười hở lợi, bạn nên được đánh giá theo 5 tiêu chí sau:

1. Số milimét lợi lộ khi cười tươi và khi môi nghỉ. Con số này cho biết mức độ cười hở lợi và vị trí lợi lộ.

2. Tỉ lệ thân răng và vị trí xương dưới lợi. Thân răng ngắn và xương ổ răng sát bờ lợi gợi ý nguyên nhân do lợi.

3. Chiều dài và mức nâng của môi trên. Môi trên ngắn hoặc nâng cao gợi ý nguyên nhân do môi.

4. Khớp cắn và chiều cao xương hàm trên. Cắn sâu, răng cửa trồi hoặc xương hàm dài cần phim để đánh giá.

5. Sức khỏe lợi. Lợi đang viêm hoặc phì đại cần điều trị viêm trước khi phẫu thuật thẩm mỹ.

Các tiêu chí trên ứng với những hạng mục MedDental niêm yết như sau.

Bác sĩ chỉ định chụp phim khi cần, không phải trường hợp cười hở lợi nào cũng cần đủ các loại phim.

Giá từng hạng mục được niêm yết trong bảng giá điều trị nha chu và tạo hình lợi tại MedDental.

Điều trị cười hở lợi có thể kỳ vọng gì, giới hạn ở đâu?

Điều trị cười hở lợi giúp giảm phần lợi lộ khi cười, nhưng kết quả phụ thuộc vào nguyên nhân và phương pháp. Bạn nên biết trước một số giới hạn của từng phương pháp sau:

• Tạo hình lợi không thay đổi được vị trí răng hay xương hàm, nên chỉ giải quyết phần lợi trùm thân răng.

• Tạo hình lợi thiếu bước chỉnh xương ổ răng khi cần có thể khiến lợi mọc lại và tái phát cười hở lợi.

• Botox chỉ có tác dụng tạm thời, khoảng 3–6 tháng mỗi lần tiêm.

• Phẫu thuật môi có thể tái phát; phẫu thuật hàm là phẫu thuật lớn, cần thời gian hồi phục dài.

• Với cười hở lợi do nhiều nguyên nhân, một phương pháp riêng lẻ thường chỉ cải thiện một phần.

Sau tạo hình lợi, lợi thường sưng nhẹ vài ngày và bác sĩ cắt chỉ sau khoảng 1–2 tuần. Bờ lợi cần thời gian để lành và ổn định, thường từ 3 tháng trở lên. Nếu bạn dự định làm răng sứ hoặc veneer, bác sĩ thường đợi bờ lợi ổn định rồi mới lấy dấu, để mép răng sứ khớp với đường viền lợi mới.

Câu hỏi thường gặp

Cười hở lợi có xấu không?

Cười hở lợi không phải bệnh lý và không ảnh hưởng đến sức khỏe răng lợi. Lộ 1–2 mm lợi khi cười vẫn được xem là nụ cười hài hòa. Bạn chỉ cần điều trị khi phần lợi lộ khiến bạn ngại cười.

Tập cười hoặc ngậm đũa tại nhà có khắc phục được cười hở lợi không?

Các mẹo tập cười hoặc ngậm đũa chỉ giúp bạn kiểm soát môi trên khi chủ động cười. Mẹo tập cười không thay đổi vị trí lợi, răng hay xương hàm, nên khi cười tự nhiên, lợi vẫn lộ như cũ.

Phẫu thuật tạo hình lợi có nguy hiểm không?

Tạo hình lợi là tiểu phẫu có gây tê tại chỗ. Rủi ro thường gặp là sưng, ê buốt cổ răng hoặc lợi mọc lại nếu bác sĩ không chỉnh xương ổ răng khi cần. Bạn nên báo bác sĩ về bệnh toàn thân và thuốc đang dùng trước khi phẫu thuật.

Trẻ bị cười hở lợi có nên điều trị sớm không?

Ở trẻ đang mọc răng, lợi còn rút dần về cổ răng, nên bác sĩ thường theo dõi trước khi can thiệp. Nếu trẻ có răng hô hoặc cắn sâu, bác sĩ chỉnh nha có thể đánh giá thời điểm niềng răng phù hợp với tuổi phát triển của xương hàm.

Cười hở lợi có tự hết theo tuổi không?

Mức độ cười hở lợi thường giảm dần theo tuổi, do môi trên chùng xuống và lợi rút dần. Tuy vậy, cười hở lợi do xương hàm hoặc răng hô thường không tự hết.

Biết mình hở lợi do đâu bắt đầu từ buổi khám

Mọi phương pháp trong bài, từ niềng răng đến tạo hình lợi, đều bắt đầu từ việc đo mức hở lợi và tìm đúng nguyên nhân. Tại MedDental, buổi khám gồm kiểm tra lợi, khớp cắn và chụp phim khi cần, sau đó bác sĩ trao đổi kế hoạch và chi phí dự kiến trước khi điều trị.

Bạn có thể liên hệ qua số điện thoại/Zalo 0985 018 688 để đặt lịch khám cười hở lợi. MedDental sẽ liên hệ lại để sắp xếp cơ sở và thời gian phù hợp với bạn, trong hệ thống 9 cơ sở tại Hà Nội và Quảng Ninh.

Nguồn tham khảo: tài liệu nha chu và chỉnh nha về phân loại cười hở lợi (gummy smile) và kéo dài thân răng; bảng giá phẫu thuật nha chu, chỉnh nha và chẩn đoán hình ảnh của MedDental. Phương pháp, số răng và chi phí cụ thể cần được xác định sau khi thăm khám.